چهاربرگ (Chahar Barg) یک بازی ورق ایرانی است که در آن با کارت دستت ورقهای روی زمین را جمع میکنی؛ کارت عددی فقط وقتی برمیدارد که جمعش با ورقهای زمین دقیقاً یازده شود. به آن «پاسور» یا «یازده» هم میگویند. دو تا چهار نفر بازی میکنند و هر دور بیست امتیاز بهاضافهی سورها بینشان پخش میشود. این راهنما قوانین چهاربرگ را همانطور که در بازی وان اجرا میشود، قدمبهقدم توضیح میدهد.
- ۸ دقیقه خواندن
- ۶ گام
- ۹ اصطلاح
- ۷ نکته
چهاربرگ در یک نگاه
۲ تا ۴ نفر. چهار نفره دو تیم دونفرهی روبهروست؛ دو و سه نفره هر کس برای خودش بازی میکند.
یک دستهی ۵۲ برگی، بی جوکر.
جمعکردن ورقهای امتیازدار و زدن سور. مسابقه تا ۶۲ امتیاز است، و در حالت تیمی تا ۱۰۲.
هر دور یعنی بازی با یک دستهی کامل، و معمولاً پنج تا ده دقیقه طول میکشد. یک مسابقه چند دور است.
چیدمان و شروع
به هر نفر ۴ برگ میرسد و ۴ برگ هم رو، وسط میز چیده میشود. به این ورقهای وسط «زمین» میگویند. سرباز روی زمین اول نمیماند: اگر بیاید، به وسط دسته برمیگردد و برگ دیگری جایش مینشیند.
بقیهی دسته کنار میماند. هر بار که دست همه خالی شد، دوباره ۴ برگ به هر نفر میرسد، ولی زمین دیگر از دسته پر نمیشود. پس در هر دور، چهار نفره سه بار پخش میشود، سه نفره چهار بار و دو نفره شش بار. آخرین پخش را «پخش آخر» یا «چهار برگ آخر» میگویند.
در بازی وان، نفر اول مسابقه با آسکشی معلوم میشود. از دور دوم به بعد، در میز آنلاین برندهی دور قبل (یا تیمش) دور را شروع میکند و در بازی با ربات نوبت شروع میچرخد.
روند بازی
نوبت و بازی ورق
در نوبتت یک کارت از دستت بازی میکنی. اگر آن کارت بتواند چیزی از زمین بردارد، برمیدارد؛ در بازی وان برداشتن اختیاری نیست. اگر نتواند، کارت رو به بالا کنار بقیهی ورقهای زمین مینشیند. کارت خودت و هر چه برداشتهای به پشتهی تو میرود.
برداشت با مجموع یازده
آس یک حساب میشود و ۲ تا ۱۰ همان عدد خودشان. کارت عددیات یک یا چند کارت عددی زمین را برمیدارد، به شرطی که جمعشان با کارت تو دقیقاً ۱۱ شود. مثلاً با ۷ میتوانی یک ۴ را برداری، یا یک ۳ و یک آس را با هم. با ۱۰ فقط آس برمیداری و با آس، کارتهایی که جمعشان ۱۰ است. کارت عددی هیچوقت سرباز، بیبی یا شاه برنمیدارد.
اگر کارتت چند راه برداشت داشته باشد، خودت انتخاب میکنی کدام را برداری.
بیبی و شاه
بیبی فقط بیبی را برمیدارد و شاه فقط شاه را. اگر چند بیبی روی زمین باشد، بیبی تو همهشان را با هم برمیدارد؛ شاه هم همینطور.
سرباز
سرباز همهی کارتهای عددی و سربازهای زمین را یکجا جارو میکند، ولی بیبی و شاه را نه. روی زمین خالی نمیتوانی سرباز بیندازی، مگر اینکه جز سرباز کارت دیگری در دستت نمانده باشد.
سور در چهاربرگ
اگر با یک برداشت کل زمین را خالی کنی، «سور» زدهای و ۵ امتیاز میگیری. این قاعده سه استثنا دارد:
- جاروی سرباز سور نیست. فقط وقتی تنها کارت زمین یک سرباز باشد و آن را با سرباز برداری، «سور سرباز» است و ۵ امتیاز دارد.
- در پخش آخر سور حساب نمیشود. زمین را خالی هم بکنی، امتیاز سور نمیگیری.
- سور تازه سور حریف را «در» میکند. اگر حریف سور داشته باشد، سور تو بهجای اینکه برایت امتیاز بیاورد، یکی از سورهای او را باطل میکند. سور یارت هیچوقت باطل نمیشود.
پایان دور
وقتی دسته و دستها تمام شد، ورقهایی که روی زمین ماندهاند به آخرین کسی میرسد که برداشت کرده است. بعد امتیاز دور شمرده میشود.
امتیاز و بُرد
امتیاز چهاربرگ در هر دور دقیقاً ۲۰ است، بهاضافهی سورها. شمار کارتهایی که جمع کردهای بهتنهایی امتیازی ندارد.
| چه چیزی | امتیاز |
|---|---|
| هفتخاج: ۷ گشنیز یا بیشتر | ۷ |
| ۱۰ خشت | ۳ |
| ۲ گشنیز | ۲ |
| هر آس (چهار تا) | ۱ |
| هر سرباز (چهار تا) | ۱ |
| هر سور | ۵ |
در حالت تیمی، ورقها و سورهای تو و یارت روی هم حساب میشود. امتیاز هر دور به جمع مسابقه اضافه میشود. آخر هر دور، اگر کسی به ۶۲ رسیده باشد (در حالت تیمی، ۱۰۲)، مسابقه تمام است و هر کس یا هر تیمی که امتیاز کل بیشتری دارد، برنده است. در میز آنلاین، اگر امتیاز کل مساوی شود، برندهی همان دور آخر مسابقه را میبرد.
انواع و قانونهای رایج
قواعد سور در هر جمعی کمی فرق دارد. میز آنلاین بازی وان قواعد ثابتی دارد: سرباز روی زمین خالی ممنوع است، در پخش آخر سور نیست، سور سرباز ۵ امتیاز است و سقفی برای سور نیست.
در بازی با ربات در اپ، چهار قانون توافقی را در «ساخت اتاق» خودت انتخاب میکنی:
- سرباز روی زمین خالی ممنوعپیشفرض روشن است؛ خاموشش کنی، سرباز را روی زمین خالی هم میشود انداخت.
- سور در چهار برگ آخرسور در پخش آخر هم حساب میشود.
- سور سرباز ۱۰ امتیازسرباز روی تنها سرباز زمین، بهجای ۵، ده امتیاز میگیرد.
- سقف سورکسی که به ۵۰ رسیده (در حالت تیمی ۹۰) دیگر سور نمیگیرد.
در بعضی دورهمیها همین قانونها را رسم میدانند، مثلاً سور سرباز را ده میگیرند یا سور پخش آخر را هم حساب میکنند. بهتر است پیش از شروع، سر اینها با بقیه توافق کنی.
اصطلاحات چهاربرگ
- زمین
- ورقهای وسط میز.
- برداشت
- جمعکردن ورق از زمین با کارت دست.
- سور
- خالیکردن کامل زمین با یک برداشت؛ ۵ امتیاز.
- سور سرباز
- برداشتن تنها سرباز زمین با سرباز.
- در کردن
- باطلشدن یکی از سورهای حریف با سور تازهی تو.
- جارو
- برداشت سرباز که همهی عددیها و سربازهای زمین را میبرد.
- هفتخاج
- داشتن ۷ گشنیز یا بیشتر در پایان دور؛ ۷ امتیاز.
- پخش آخر
- آخرین ۴ برگی که به هر نفر میرسد.
- پشته
- ورقهایی که هر کس در طول دور جمع کرده است.
نکتهها برای بهتر بازی کردن
- ورقهای پرارزش را بشناس.
۱۰ خشت، ۲ گشنیز، آسها و سربازها امتیاز دارند. وقتی چند راه برداشت داری، راهی را انتخاب کن که یکی از اینها را برمیدارد.
- گشنیزها را بشمار.
۱۳ گشنیز در دسته است و هر کس ۷ تا جمع کند، ۷ امتیاز میگیرد؛ این بزرگترین امتیاز هر دور است.
- سور نده.
وقتی کارتی را روی زمین میگذاری، ببین جمع عددیهای زمین برای حریف بعدی یک برداشت کامل میسازد یا نه. گذاشتن یک کارت عددی روی زمین خالی یعنی دعوت به سور.
- بیبی و شاه سپر سورند.
وقتی یک بیبی یا شاه روی زمین است، هیچ کارت عددی یا سربازی نمیتواند زمین را کامل خالی کند.
- سرباز را خرج نکن.
سرباز را برای وقتی نگه دار که زمین پر از عددیهای پرارزش است. در پخش آخر هم سرباز طلاست: آخرین برداشت باقیماندهی زمین را به تو میدهد.
- بیبیها و شاههای بیرونآمده را بشمار.
اگر سه شاه دیدهای، شاهی که روی زمین بگذاری دیگر برداشته نمیشود.
- در حالت تیمی، نفر بعدی همیشه حریف است.
پس پیش از گذاشتن هر کارت، به برداشت او فکر کن، نه به یارت.
چهاربرگ در بازی وان
چهاربرگ در بازی وان آنلاین است: در اپ، یا بینصب در مرورگر (صفحهی بازی). با «بازی سریع» سر یک میز چهار نفرهی تیمی با بقیهی بازیکنها مینشینی، یا «اتاق دوستان» میسازی و لینک مستقیم میز را برای دوستانت میفرستی. اتاق دوستان صدای زنده هم دارد.
برای نشستن سر میز حساب لازم است (نام، ایمیل و رمز)، ولی تماشای میزهای زنده آزاد است. هر نوبت مهلت دارد. اگر کارتت چند راه برداشت داشته باشد، میز صبر میکند تا خودت انتخاب کنی.
در اپ اندروید، که از کافهبازار نصب میشود، با رباتها هم آفلاین بازی میکنی: دو، سه یا چهار نفره، با همان قانونهای توافقی. بازی وان رایگان است؛ سکهها درون بازیاند. اگر حکم هم بازی میکنی، راهنمای حکم را ببین.
بازی وان
تو
یارت
حریف
حریف




