بازی وان
شلم (Shelem) یک بازی ورق تیمی و چهار نفره است که خیلی به حکم شبیه است: دو تیم روبه‌رو دست می‌گیرند و یک خال حکم است. فرق اصلی‌اش مزایده است. پیش از بازی هر کس می‌گوید تیمش چند امتیاز می‌گیرد؛ کسی که بیشتر بخواند حاکم می‌شود، چهار برگ زمین را برمی‌دارد، حکم را تعیین می‌کند و باید به همان عدد برسد. امتیاز از آس‌ها، ده‌ها، پنج‌ها و دست‌های برده جمع می‌شود. اولین تیمی که به ۱۲۰۰ برسد، برنده است.
- ۸ دقیقه خواندن
- ۴ گام
- ۱۲ اصطلاح
- ۷ نکته
شلم در یک نگاه
۴ نفر در دو تیم دو نفره یار هر کس روبه‌رویش می‌نشیند.
یک دسته ورق ۵۲ برگی، بی جوکر.
گرفتن دست‌کم همان امتیازی که خوانده‌ای، و رسیدن به ۱۲۰۰ امتیاز پیش از تیم مقابل.
روی هم ۱۶۵.
هر دور چند دقیقه رسیدن به ۱۲۰۰ معمولاً حدود یک ساعت طول می‌کشد.
یارت
حریف
حریفچیدمان و شروع
به هر نفر ۱۲ کارت می‌رسد و ۴ کارت وسط میز می‌ماند که به آن «زمین» می‌گویند. در میز آنلاین بازی وان، دهنده‌ی دور اول با آس‌کشی معلوم می‌شود: کارت‌ها یکی‌یکی و رو پخش می‌شود و هر کس اولین آس را بگیرد دهنده است. بعد از هر دور، نفر بعدی دهنده می‌شود.
ارزش کارت‌ها
در شلم فقط سه نوع کارت امتیاز دارد، ولی هر دست برده هم امتیاز می‌آورد:
چه چیزی امتیاز جمع در یک دور هر آس ۱۰ ۴۰ هر ده ۱۰ ۴۰ هر پنج ۵ ۲۰ هر دست برده ۵ ۶۰ (۱۲ دست) زمین، برای تیم حاکم ۵ ۵ جمع ۱۶۵ شاه، بی‌بی، سرباز و بقیه‌ی کارت‌ها امتیاز ندارند، ولی دست می‌بَرند و هر دست ۵ امتیاز است.
روند بازی
خواندن (مزایده)
- خواندن از نفر بعد از دهنده شروع می‌شود.
- کمترین عدد ۱۰۰ است و بیشترین ۱۶۵. هر خواندن تازه باید مضرب ۵ و دست‌کم ۵ تا بیشتر از قبلی باشد.
- در نوبتت یا بالاتر می‌خوانی یا پاس می‌دهی. پاس برگشت ندارد: کسی که پاس داد، تا آخر مزایده بیرون است.
- نفر اول پاس ندارد و باید دست‌کم ۱۰۰ بخواند.
- مزایده وقتی تمام می‌شود که فقط یک خواننده بماند. او حاکم می‌شود و عددش «تعهد» تیمش است.
برداشتن زمین
حاکم ۴ کارت زمین را برمی‌دارد و از ۱۶ کارتش ۴ تا را به انتخاب خودش کنار می‌گذارد. این ۴ کارت مال تیم حاکم است، پس آس یا ده‌ای که کنار بگذاری امتیازش را از دست نمی‌دهد. زمین هم مثل یک دست برده ۵ امتیاز دارد.
اعلام حکم و بازی دست‌ها
حاکم خال حکم را اعلام می‌کند و اولین دست را خودش شروع می‌کند. از این‌جا همه‌چیز مثل حکم است: اگر از خال کارت اول داری باید همان را بیایی، و اگر نداری می‌توانی حکم بیندازی و ببُری یا کارت دیگری دور بریزی. بالاترین حکم دست را می‌بَرد. اگر حکمی نیفتاده باشد، بالاترین کارت همان خال اول می‌بَرد. برنده‌ی هر دست، دست بعد را شروع می‌کند. برخلاف حکم، هر ۱۲ دست تا آخر بازی می‌شود.
امتیاز و بُرد
آخر دور، هر تیم کارت‌های امتیازدار دست‌هایش و ۵ امتیاز هر دست را می‌شمارد؛ کارت‌های کنارگذاشته و ۵ امتیاز زمین هم مال تیم حاکم است. جمع دو تیم همیشه ۱۶۵ است:
| نتیجه‌ی دور | تیم حاکم | تیم مقابل |
|---|---|---|
| موفق: به تعهد رسید | امتیاز جمع‌شده | امتیاز جمع‌شده |
| کُت: کمتر از تعهد، ولی ۸۵ یا بیشتر | منفی تعهد | امتیاز جمع‌شده |
| یاسا: کمتر از ۸۵ | منفی ۱۶۵ | امتیاز جمع‌شده |
| شلم: تیم حاکم هر ۱۲ دست را برد | ۳۳۰ | ۰ |
| تیم مقابل هر ۱۲ دست را برد | ۰ | ۳۳۰ |
چند مثال:
- تعهد ۱۲۰ و تیم حاکم ۱۳۰ جمع کرده: حاکم ۱۳۰ می‌گیرد و حریف ۳۵.
- تعهد ۱۴۰ و جمع ۱۱۰: کُت است؛ حاکم ۱۴۰ منفی می‌گیرد و حریف ۵۵.
- تعهد ۱۰۵ و جمع ۷۰: یاسا است؛ حاکم ۱۶۵ منفی می‌گیرد و حریف ۹۵.
امتیاز کل ممکن است منفی شود. آخر هر دور، اگر تیمی به ۱۲۰۰ یا بیشتر رسیده باشد، مسابقه تمام است و تیمی که امتیاز بیشتری دارد می‌بَرد.
انواع و قانون‌های رایج
میز آنلاین
میز آنلاین بازی وان قانون‌های ثابت دارد: مسابقه تا ۱۲۰۰، تیم حاکم موفق امتیاز واقعی جمع‌شده‌اش را می‌گیرد، و یاسا روشن است.
بازی با ربات در اپ
در میز ربات این‌ها را خودت انتخاب می‌کنی:
- هدف مسابقه۶۰۰، ۱۱۶۵ یا ۱۲۰۰.
- امتیاز خواندهروشن که باشد، حاکم موفق همان عدد تعهد را می‌گیرد، نه امتیاز جمع‌شده را؛ با تعهد ۱۲۰ و جمع ۱۳۰، می‌شود ۱۲۰.
- یاساخاموش که باشد، هر شکستی، حتی زیر ۸۵، فقط منفی تعهد است.
رسم‌های محلی
در بعضی دورهمی‌ها دو جوکر به دسته اضافه می‌کنند که از همه‌ی حکم‌ها بالاترند و امتیاز دارند. با این جوکرها، جمع امتیاز دور و کمترین خواندن بالاتر می‌رود. بعضی جمع‌ها هم حالت‌های بی‌حکم دارند: «سرس» با ترتیب عادی کارت‌ها، «نرس» با ترتیب وارونه که کارت کوچک‌تر می‌بَرد، و «تک‌نرس» که آس بالا می‌ماند و بقیه وارونه‌اند. این‌ها رسم محلی‌اند؛ در بازی وان، شلم همیشه حکم دارد و بی جوکر است.
اصطلاحات شلم
- خواندن
- گفتن عددی که تیمت قول می‌دهد بگیرد؛ همان مزایده.
- پاس
- نخواندن؛ در شلم پاس برگشت ندارد.
- تعهد
- عددی که حاکم خوانده و تیمش باید به آن برسد.
- حاکم
- برنده‌ی مزایده، که زمین را برمی‌دارد و حکم را اعلام می‌کند.
- زمین
- ۴ کارت وسط میز که به حاکم می‌رسد.
- حکم
- خالی که حاکم اعلام می‌کند و از همه‌ی خال‌ها بالاتر است.
- دست
- یک نوبت که هر نفر یک کارت می‌گذارد؛ هر دور ۱۲ دست دارد.
- دور
- از پخش کارت تا آخرین دست.
- کارت امتیازدار
- آس، ده و پنج.
- کُت
- نرسیدن تیم حاکم به تعهد، با دست‌کم ۸۵ امتیاز.
- یاسا
- وقتی تیم حاکم کمتر از ۸۵ بگیرد.
- شلم
- بردن هر ۱۲ دست یک دور، با ۳۳۰ امتیاز.
نکته‌ها برای بهتر بازی کردن
- پیش از خواندن، دستت را بشمار.
آس‌ها، ده‌ها و پنج‌هایت را جمع بزن و ببین در کدام خال بلندی. کارت یارت را نمی‌بینی، پس بیشتر روی دست خودت حساب کن.
- بیش از دستت نخوان.
یاسا ۱۶۵ امتیاز منفی است؛ گاهی پاس بهترین حرکت دور است.
- زمین را هوشمندانه کنار بگذار.
کارت‌هایی که کنار می‌گذاری مال تیم خودت می‌ماند، پس یک ده یا پنج بی‌پشتوانه را آن‌جا امن کن. اگر بتوانی، همه‌ی کارت‌های یک خال کوتاه را کنار بگذار تا از آن خال خالی شوی و بتوانی ببُری.
- امتیاز را به یارت بده.
وقتی یارت دست را می‌بَرد، ده یا پنجت را رویش بینداز؛ وقتی حریف می‌بَرد، کارت بی‌امتیاز بریز.
- کارت‌های امتیازدار را دنبال کن.
۱۰۰ امتیاز کارتی فقط در ۱۲ کارت است: چهار آس، چهار ده و چهار پنج. حواست باشد کدام‌ها رفته‌اند.
- اگر حریف حاکمی، هدفت شکستن تعهد است.
لازم نیست بیشتر امتیاز را ببری؛ کافی است تیم حاکم به عددش نرسد. اگر زیر ۸۵ بماند، یاسا هم می‌شود.
- برای باتجربه‌ها، حکم‌کشی.
حاکمی که حکم بلند دارد معمولاً زود حکم بازی می‌کند تا حکم‌های حریف تمام شود و آس‌ها و ده‌های خال‌های دیگرش امن بمانند.
شلم در بازی وان
شلم در بازی وان رایگان است؛ سکه‌ها فقط درون بازی‌اند. میز آنلاین را بی‌نصب در مرورگر از صفحه‌ی بازی در bazivan.com پیدا می‌کنی، یا در اپ اندروید که از کافه‌بازار نصب می‌شود.
با بازیکن‌های آنلاین سر میز می‌نشینی؛ اگر آدم کافی نباشد، جای خالی را ربات پر می‌کند.
میز می‌سازی و لینک مستقیم میز را برای دوستانت می‌فرستی. صندلی خالی موقع شروع به ربات می‌رسد. اتاق دوستان صدای زنده هم دارد.
برای نشستن سر میز حساب لازم است (نام، ایمیل و رمز)، ولی تماشای میزهای زنده آزاد است.
در اپ با سه ربات، با سختی دلخواه و قانون‌های توافقی.
