بازی وانمافیا (Mafia) بازی دورهمی با نقش‌های مخفی است: چند نفر مافیا هستند و بقیه شهروند؛ هیچ شهروندی نمی‌داند چه کسی مافیاست. شب‌ها مافیا یک نفر را از بازی بیرون می‌کند و روزها همه حرف می‌زنند و با رأی یک نفر را بیرون می‌فرستند. شهروندها باید مافیا را پیدا کنند، پیش از آن‌که شهر را بگیرد. این راهنما قوانین مافیا و سناریوهای رایج ایرانی را همان‌طور توضیح می‌دهد که در بازی وان اجرا می‌شوند.
- ۸ دقیقه خواندن
- ۵ گام
- ۹ اصطلاح
- ۶ نکته
مافیا در یک نگاه
۵ تا ۱۳ نفر، بسته به سناریو حدود یک‌سوم مافیا.
+۷کارت نقش برای هر نفر و یک گرداننده که بازی را پیش می‌برد. در بازی وان گرداننده خود بازی است.
شهروندها همه‌ی مافیا را بیرون کنند مافیا شمارش را با بقیه برابر کند.
معمولاً ۱۰ تا ۲۵ دقیقه، بسته به تعداد بازیکن.
چیدمان و شروع
هر کس مخفیانه یک کارت نقش می‌گیرد و فقط نقش خودش را می‌بیند. مافیاها در «شب معارفه» هم را می‌شناسند؛ شهروندها تا آخر نمی‌دانند چه کسی چه‌کاره است. بازی با «روز معارفه» شروع می‌شود: هر کس یک نوبت خودش را معرفی می‌کند، بی رأی‌گیری. بعد شب معارفه است که در آن شلیکی نیست و فقط نقش‌هایی مثل نوستراداموس کار دارند.
روند بازی
شب
گرداننده می‌گوید همه چشم‌ها را ببندند و نقش‌ها را به ترتیب بیدار می‌کند. مافیا با هم یک نفر را برای شلیک انتخاب می‌کند و تصمیم آخر با رئیس یا پدرخوانده است. بعد نقش‌های شهروند کارشان را می‌کنند:
- دکتر یک نفر را نجات می‌دهد؛ اگر همان کسی باشد که مافیا زده، کسی بیرون نمی‌رود.
- کارآگاه از یک نفر استعلام می‌گیرد. مثبت یعنی مافیا، ولی رئیس و پدرخوانده منفی‌اند.
- اسنایپر شلیک می‌کند. به مافیا بزند، او بیرون می‌رود؛ به شهروند بزند، خودش.
صبح گرداننده می‌گوید چه کسی بیرون رفت، بی آن‌که نقش یا علتش را بگوید.
روز و گفت‌وگو
هر کس یک نوبت حرف می‌زند و شروع‌کننده هر روز یکی جلو می‌رود. حرف‌ها درباره‌ی شک و اعتماد است: «به فلانی مشکوکم، رأی‌هایش عجیب بود.» در بیشتر سناریوها اطلاق نقش ممنوع است: نمی‌شود گفت «من کارآگاهم» یا نتیجه‌ی کار شب را تعریف کرد. کارآگاه باید با آنچه در روز دیده و شنیده، شهر را قانع کند.
رأی اول و دفاعیه
گرداننده اسم زنده‌ها را یکی‌یکی می‌خواند و هر کس برای هر چند نفر که بخواهد دست بالا می‌برد. هر کس به نصاب برسد به دفاع می‌رود. نصاب در بیشتر سناریوها نصف زنده‌هاست و در پدرخوانده «نصف منهای یک». هر متهم یک نوبت از خودش دفاع می‌کند.
رأی خروج و کارت حرکت آخر
بعد از دفاعیه‌ها نوبت رأی خروج است و کسی که بیشترین رأی را بگیرد، بیرون می‌رود. اگر فقط یک متهم باشد، باید باز به نصاب برسد. تساوی با «قرعه‌ی مرگ» شکسته می‌شود؛ در تکاور با سابقه‌ی دفاع. در پدرخوانده و شب‌های مافیا، بیرون‌رفته یک کارت حرکت آخر می‌کشد، مثل «سکوت بره‌ها»، «دستبند» یا «ذهن زیبا». در سناریوهای دیگر یک جمله‌ی آخر (وصیت) می‌گوید.
کی‌آس
وقتی سه نفر مانده‌اند، دو شهروند و یک مافیا، بازی به کی‌آس می‌رسد. هر کس یک جمله می‌گوید و بعد هم‌زمان با یکی دست می‌دهد. اگر دو شهروند با هم دست بدهند شهروندها می‌برند، وگرنه مافیا.
امتیاز و بُرد
مافیا امتیازشماری ندارد؛ یک سمت می‌برد:
| سمت | کی می‌برد |
|---|---|
| شهروندها | وقتی همه‌ی مافیا بیرون رفته باشند |
| مافیا | وقتی شمار مافیای زنده با بقیه برابر شود |
| نوستراداموس (پدرخوانده) | با سمتی که خودش انتخاب کرده |
انواع و سناریوها
مافیای ایرانی سناریومحور است: هر سناریو فهرست نقش‌ها و چند قاعده‌ی خودش را دارد. در بازی وان این یازده سناریو هست:
- کلاسیکرئیس و مافیای ساده در برابر کارآگاه، دکتر و شهروندها. بهترین شروع.
- پدرخواندهسناریوی سریال پدرخوانده. پدرخوانده حس ششم دارد، ساول گودمن یک شهروند ساده را می‌خرد و ماتادور توان یک نفر را می‌گیرد. لئون، همشهری کین، کنستانتین و دکتر واتسون هم هستند و نوستراداموس نقش مستقل این سناریوست.
- شب‌های مافیابا دکتر لکتر، حرفه‌ای، جان‌سخت، شهردار و روانپزشک. اگر چند متهم باشند، رأی خروج مخفی است.
- زودیاکزودیاک قاتل تنهایی است که شب‌های زوج شلیک می‌کند و تیر شب به او کارگر نیست. اگر به محافظ بزند، خودش می‌رود؛ اگر با یک نفر دیگر تا آخر بماند، تنها برنده است. بمب‌گذار یک بار جلوی کسی بمب می‌گذارد و فردا او یا محافظ باید سیم درست را ببُرند. شعبده‌باز توان یک نفر را تا فردا شب می‌گیرد و اوشن شهروندها را دور خودش جمع می‌کند.
- گادفادرشوساقی هر شب یک نفر را مست می‌کند و کارش برعکس یا بی‌اثر می‌شود.
- تکاورگروگان‌گیر، ناتو، تکاور، نگهبان و تفنگ‌های جنگی و مشقی که روز پیش از رأی شلیک می‌شوند.
- بازپرسبازپرس دو نفر را به بازجویی می‌فرستد؛ محقق خودش را به یک نفر گره می‌زند و شیاد جواب کارآگاه را منفی می‌کند.
- مذاکرهمذاکره‌کننده یک شهروند را مافیا می‌کند و خبرنگار ردش را می‌گیرد.
- کلاسیک محضپدرخوانده و تروریست در برابر دکتر، کارآگاه و رویین‌تن. هر نفر حداکثر دو رأی اول دارد.
- روسیفقط مافیا و شهروند ساده؛ سمت هر بیرون‌رفته هم اعلام می‌شود.
- سفارشینقش‌ها را خودت از میان ۳۹ نقش می‌چینی.
اصطلاحات مافیا
- گرداننده
- کسی که نقش‌ها را می‌داند و بازی را پیش می‌برد. در بازی وان، خود بازی.
- استعلام
- پرسش کارآگاه از یک نفر؛ مثبت یعنی مافیا.
- استعلام وضعیت
- دو بار در بازی، اگر اکثریت بخواهد، گرداننده می‌گوید چند مافیا و چند شهروند بیرون رفته‌اند.
- شات و سیو
- شلیک شب و نجات دکتر.
- نصاب
- کمترین رأی اول برای رفتن به دفاع.
- دفاعیه
- نوبت حرف متهم پیش از رأی خروج.
- اطلاق نقش
- گفتن نقش خود در روز، که در بیشتر سناریوها ممنوع است.
- کارت حرکت آخر
- کارتی که بیرون‌رفته با رأی می‌کشد و اجرا می‌کند.
- کی‌آس
- دست‌دادن سه نفر آخر.
نکته‌ها برای بهتر بازی کردن
- قربانی شب را جدی بگیر.
مافیا معمولاً کسی را می‌زند که به یکی از مافیاها شک کرده بود. ببین قربانی دیشب، دیروز به چه کسی تاخته بود.
- هم‌صدایی را ببین.
مافیاها کم‌تر به هم رأی می‌دهند و گاهی با هم به یک نفر حمله می‌کنند. دفترچه را باز کن و رأی‌ها را کنار هم بگذار.
- روز اول تند نرو.
بی اطلاعات، رأی تند معمولاً یک شهروند را بیرون می‌کند.
- کارآگاه هستی؟ با دلیل حرف بزن.
نمی‌توانی نقشت را بگویی، پس شکت را با رأی‌ها و حرف‌ها توضیح بده تا شهر قانع شود.
- مافیا هستی؟ مثل شهروند رفتار کن.
هر روز به یک نفر نتاز، گاهی هم با شهر همراه شو و به هم‌تیمی زیر فشار آشکارا کمک نکن.
- استعلام وضعیت را به‌موقع بخواه.
وقتی درباره‌ی یک خروج مطمئن نیستی، شمار مافیای بیرون‌رفته نشان می‌دهد رأی دیروز درست بود یا نه.
مافیا در بازی وان
مافیا در بازی وان رایگان است؛ سکه‌ها فقط درون بازی‌اند. با دوستانت در اتاق خصوصی بازی می‌کنی، چه در مرورگر و چه در اپ. میزبان سناریو و تعداد نفرات را انتخاب می‌کند و کد اتاق را می‌فرستد؛ جای خالی را هم ربات پر می‌کند. نقش‌ها را خود بازی قرعه می‌کشد و هر کس فقط نقش خودش را می‌بیند. در اپ اندروید بازی وان (از کافه‌بازار) تنها و بی‌اینترنت هم با ربات‌ها بازی می‌کنی. ربات‌ها حرف می‌زنند، شک می‌کنند، رأی می‌دهند و اگر مافیا باشند پاپوش می‌دوزند.
پیش از شروع این‌ها را انتخاب می‌کنی: سناریو، تعداد بازیکن، نقش خودت (قرعه، شهروند یا مافیا) و سطح حریف. سطح فقط سمت مقابل را عوض می‌کند و هم‌تیمی‌هایت همیشه درست بازی می‌کنند. در نوبت حرف، چهره‌ی کسی را لمس می‌کنی و می‌گویی به او مشکوکی یا پاکش می‌دانی. در رأی‌گیری دست بالا می‌بری و کار شب را هم با لمس چهره‌ها انجام می‌دهی. دفترچه‌ی بالای میز همه‌ی حرف‌ها، رأی‌ها و اتفاق‌ها را روز به روز نگه می‌دارد. برای بازی دورهمی دیگری با بلوف‌زدن، بلوف را ببین.
