دوز در بازی وان همان دوز چهارتایی (Four in a Row) است: بازی دو نفرهای روی تختهای ایستاده با هفت ستون و شش ردیف که مهرهها در ستونهایش پایین میافتند. هر کس زودتر چهار مهرهی خودش را افقی، عمودی یا مورب پشت هم بچیند، برنده است. قوانینش را یک دقیقهای یاد میگیری، ولی بردن از حریف زرنگ پیشبینی میخواهد. دوز سهتایی کاغذی و دوز ۱۲ مهره هم کوتاه در بخش «انواع» آمدهاند.
- ۷ دقیقه خواندن
- ۳ گام
- ۶ اصطلاح
- ۸ نکته
دوز در یک نگاه
دو نفر، یکبهیک.
تختهی ۷ ستون در ۶ ردیف (۴۲ خانه) و مهرههای دو رنگ، قرمز و طلایی.
چیدن چهار مهرهی همرنگ پشت هم، افقی، عمودی یا مورب.
معمولاً دو تا پنج دقیقه هیچ دستی بیشتر از ۴۲ حرکت ندارد.
چیدمان و شروع
تخته در آغاز خالی است و هر بازیکن یک رنگ دارد، یکی قرمز و دیگری طلایی. در بازی با ربات، مهرههای تو قرمزند.
نفر اول با قرعه معلوم میشود. در بازی با ربات، «دست دوباره» نوبت شروع را عوض میکند: کسی که دست قبل دوم بود، این بار اول بازی میکند. چون شروعکردن کمی برتری میدهد، این جابهجایی بازی را منصفانه نگه میدارد.
روند بازی
انداختن مهره
در نوبتت فقط یک کار میکنی: ستونی را انتخاب میکنی و مهرهات تا پایینترین خانهی خالی همان ستون میافتد. مهره را نمیشود در خانهی دلخواه وسط تخته گذاشت؛ هر ستون از پایین به بالا پر میشود.
ستونی که هر شش خانهاش پر شده، دیگر انتخاب نمیشود. «رد دادن» هم در دوز نیست: تا وقتی تخته جا دارد، باید مهره بیندازی، حتی اگر هر حرکتی به ضررت باشد.
چهارتا پشت هم
بعد از هر حرکت بررسی میشود که مهرهی تازه با همرنگهایش خطی چهارتایی ساخته یا نه. چهار جهت حساب است:
- افقیچهار مهره کنار هم در یک ردیف.
- عمودیچهار مهره روی هم در یک ستون.
- مورب رو به بالااز پایین-چپ به بالا-راست.
- مورب رو به پاییناز بالا-چپ به پایین-راست.
خط پنجتایی یا بیشتر هم برد است. همین که چهارتا جور شد، دست تمام میشود و خانههای برنده روی تخته روشن میشوند.
مهلت نوبت
هر نوبت مهلت دارد و زمانسنجش کنار میز پیداست. اگر مهلت تمام شود و ستونی انتخاب نکرده باشی، بازی خودش به جایت مهرهای میاندازد.
امتیاز و بُرد
- اولین کسی که چهارتا پشت هم بچیند، دست را میبَرد.
- اگر هر ۴۲ خانه پر شود و هیچکس چهارتا نچیده باشد، دست مساوی است.
- دوز امتیازشماری جدا ندارد: هر دست یا برد است، یا باخت، یا مساوی.
در بازی با ربات، شمار بردهای تو و حریف در همان نشست کنار میز میماند و با هر «دست دوباره» ادامه پیدا میکند. میز آنلاین دوستان با پایان همان یک دست تمام میشود.
انواع و قانونهای رایج
«دوز» در فارسی نام چند بازی جداست:
- دوز سهتاییهمان دوز کاغذی، روی جدول ۳ در ۳ با ضربدر و دایره، که سهتا پشت هم میبَرد. جدولش آنقدر کوچک است که دو بازیکن دقیق همیشه مساوی میکنند.
- دوز ۱۲ مهرهصفحهای با سه مربع تو در تو و خطهایی که آنها را به هم وصل میکنند. هر کس دوازده مهره دارد. اول مهرهها را نوبتی میچینند و بعد جابهجا میکنند. هر کس سهتا را در یک خط جور کند، یک مهرهی حریف را برمیدارد. در بعضی دورهمیها نسخهی ۹ مهرهایاش را بازی میکنند.
- دوز چهارتاییهمین دوز بازی وان. در بعضی نسخهها تخته بزرگتر است، یا میشود مهرهی پایین ستون را بیرون کشید.
در بازی وان تخته همیشه ۷ در ۶ است و فقط مهره میاندازی. میزبان هم برای دوز قانون جدایی انتخاب نمیکند.
اصطلاحات دوز
- ستون
- هر کدام از هفت خط عمودی؛ مهره در ستون میافتد.
- چهارتا
- چهار مهرهی همرنگ پشت هم؛ همان که دست را میبَرد.
- تهدید
- خانهی خالیای که اگر مهرهات به آن برسد، چهارتا میشود.
- تهدید دوتایی
- دو تهدید همزمان؛ حریف فقط جلوی یکی را میتواند بگیرد.
- خانهی زیر تهدید
- خانهی درست پایین تهدید حریف؛ پرکردنش راه برد او را باز میکند.
- مساوی
- تختهی پر بی چهارتا.
نکتهها برای بهتر بازی کردن
- از وسط شروع کن.
ستون وسط بیشتر از هر ستون دیگری در خطهای چهارتایی سهم دارد؛ ستونهای کناری کمترین فرصت را میدهند.
- پیش از هر حرکت دو سؤال بپرس:
با یک مهره میبَرم؟ حریف با حرکت بعدیاش میبَرد؟ بیشتر باختهای تازهکارها از جاانداختن سؤال دوم است.
- موربها را از یاد نبر.
خطهای افقی و عمودی زود به چشم میآیند، ولی چهارتای مورب بیصدا ساخته میشود.
- زیر تهدید حریف بازی نکن.
اگر حریف خانهای معلق دارد که با آن چهارتا میشود، خانهی درست پایینش را پر نکن؛ مهرهی تو برایش پله میشود.
- دنبال تهدید دوتایی باش.
مثلاً سهتای افقی که از هر دو سر باز است؛ حریف فقط یک سر را میبندد.
- دو تهدید روی هم بچین.
اگر دو خانهی برندهات درست بالای هم در یک ستون باشند، حریف پایینی را که ببندد، تو بالایی را پر میکنی.
- برای باتجربهها، زوج و فرد.
ردیفها را از پایین بشمار. نزدیک پایان دست، ترتیب نوبت تعیین میکند چه کسی مجبور است خانهی زیر تهدید را پر کند؛ برای همین تهدید در ردیفهای فرد (یکم، سوم، پنجم) معمولاً به کار نفر اول میآید و تهدید در ردیفهای زوج به کار نفر دوم.
- با رباتها تمرین کن.
سطح آسان برای یادگرفتن قواعد خوب است؛ سطح سخت چند حرکت جلوتر را حساب میکند و هیچ تهدیدی از چشمش دور نمیماند.
دوز در بازی وان
دوز در بازی وان رایگان است. میز آنلاینش ورودی سکه هم نمیخواهد.
در اپ اندروید بازی وان (از کافهبازار) آفلاین با ربات بازی میکنی، در سه سطح آسان، متوسط و سخت.
دوز آنلاین فقط در «اتاق دوستان» است. اتاق را بینصب در مرورگر یا در اپ میسازی، لینکش را برای دوستت میفرستی و وقتی نشست، بازی را شروع میکنی.
اگر میزبان تنها بازی را شروع کند، ربات حریفش میشود.
منچ، مارپله، دومینو و تختهنرد هم همینطور در اتاق دوستان بازی میشوند.
بازی وان





